فرش زمردین ایران،ساری

—            نگارش و تنظيم هدف هاي جزئي درس

ماهيت اهداف جزئي همانند هدف کلّي درس است؛ امّا در قالب موضوعي ريزتر و محدودتر. به عبارت ديگر، هدف هاي جزئي درس، زيرمجموعه ي هدف کلّي درس  مي باشند.

—            دقّت در نوشتن اهداف جزئي و تنظيم درست توالي آن، مي تواند موجب نظم بيش تر فعاليت هاي آموزشي شود و در نهايت، تحقّق هدف کلّي را تضمين نمايد.

—            هنگام تجزيه ي هدف هاي كلّي و تبديل آن ها به هدف هاي جزيي، زياده روي نكنيد. هدف هاي خيلي جزيي مفيد نيستند، زيرا اين گونه هدف ها نه تنها ممكن است موضوع مورد آموزش را بيش از حد كوچك و كم اهميت جلوه دهد بلكه وجود يك فهرست طولاني از هدف هاي آموزشي موجب بي اعتنايي معلّم و يادگيرندگان به آن ها مي شود.

—            بنابراين، در نوشتن هدف هاي آموزشي خود نه خيلي كل گرا باشيد و نه بيش از حد جزگرا.

—            مثال

—            هدف كلّي:كسب مهارت هاي مورد نياز با استفاده از وسائل معمولي براي اندازه گيري طول، حجم، وزن

—            هدف بالا را مي توان به سه هدف زير تجزيه كرد:

—            1. استفاده از يك خط كش، براي اندازه گيري طول اشيا بر حسب سانتي متر

—            2. استفاده از يك ترازو، براي وزن كردن اشيا بر حسب گرم

—            3. استفاده ازيك استوانه ي مدرّج، براي اندازه گيري حجم مايعات برحسب سانتي متر مكعب

—            نگارش و تنظيم هدف هاي رفتاري درس

پس از نوشتن هدف هاي جزئي، طراح بايد هدف هاي جزئي را تبديل به هدف هاي رفتاري نمايد. هدف هاي رفتاري هر جلسه تدريس بايد با توجّه به شرايط، ضوابط و امکانات متناسب با سطوح مختلف حيطه هاي يادگيري تنظيم شود. سپس براساس سلسله مراتب از آسان به مشکل و يا به صورت پيش نياز و پس نياز مرتّب گردد.

¨    در هدف هاي رفتاري كامل (ميگر): عملکرد (نوع رفتار)، شرايط و معيار يا ملاك دقيقاً بايد مشخص شود.

¨    مثال 1: با 10كلمه ي داده شده، يادگيرنده بتواند دست كم يك متن 5 خطي در مدت 8 دقيقه بنويسد.

¨    ويژگي هاي هدف رفتاري

1) هدف رفتاری به وضوح و قابل فهم بیان شده است.

2) افعال بکار برده شده کاملاً قابل رويت و اندازه گيري و مانع از اشتباه ارزش يابي است.

3) هدف رفتاری با توجّه به فعالیت های دانش آموزان تهیه و تنظیم شده است.

4) هدف رفتاری معیارهای مشخصی را برای سنجش یادگیری دانش آموزان فراهم ساخته است.

5) هدف رفتاری در 3 بعد دانستنی ها، مهارت ها و نگرش ها تنظیم شده است.

6) هر يك از هدف هاي رفتاري با هدف كلّي مربوط ارتباط دارد.

7) هدف رفتاری واقع بينانه تنظيم شده است.

8) اهداف رفتاری به صورت نتايج يادگيري مورد نظر ارائه گرديد.

9) هر يك از اهداف رفتاری در يك جمله تدوين گرديد. (به صورت سوم شخص، زمان حال ساده).

10) تعداد اهداف رفتاري براي توصيف و بيان هدف كلّي، كافي است.

11) نيل به هدف ها براي تمام دانش آموزان ميسّر است.

12) اهداف با اصول اساسي يادگيري هماهنگي دارند. (آمادگي، انگيزش، دوام يادگيري و ارزش انتقال يادگيري)

—           
هدف فرايندي و فراورده اي

—            هدف هاي يادگيري شامل دو دسته هستند: هدف هاي فرايندي و هدف هاي فراورده اي.

—            هدف هاي فرايندي، به كوشش ها و فعاليت هايي كه يادگيرنده براي رسيدن به هدف هاي فراورده اي انجام مي دهد گفته می شود. 

—            هدف هاي فراورده اي يا توليدي، بازده ها يا نتايج اين كوشش ها هستند.

—            نمونه هدف هاي فرايندي

—            يادگيرنده، ضمن كار با پازل ها، شكل و جنس پازل ها را با انگشت لمس كند.

—            يادگيرنده، ضمن به دست گرفتن مداد، به شكل ظاهري كلمات به دقّت نگاه كند.

—             نمونه هدف هاي فراورده اي

—            يادگيرنده، بتواند با پازل هاي درهم ريخته، جمع هاي اساسي نوع اول را مرتّب كند.

—            يادگيرنده، بتواند با در دست گرفتن صحيح مداد، يك كلمه را از نظر املايي درست بنويسد.

—            در آموزش و سنجش هم مي توان از هدف هاي فرايندي استفاده كرد و هم از هدف هاي فراورده اي؛ با اين حال، بايد دقّت كرد كه تنها هدف هاي مهم و مفيد نوشته شوند. در فهرست هدف هاي نمونه ي بالا، هردو هدف فراورده اي مهم اند، اما براي بعضي از معلّمان ممكن است هدف فرايندي شماره ي 1 چندان حائز اهميت نباشد.

—           
احتياط در استفاده از هدف هاي آموزشي

—            اول اين كه، نوشتن اهداف آموزشي خوب كاري دشوار است و شما بايد وقت و فكر زيادي را صرف طراحي آن ها كنيد.

—             دوم اين كه، برخي از معلّمان با استفاده ي زياد از اهدافي كه براي سطح دانش و فهم نوشته شده است درس خود را به ابتذال مي كشند.

—            سوم اين كه، تجربه نشان داده است كه دانش آموزاني كه اهداف آموزشي را در اختيار دارند مواظبند كه معلّمشان از موضوع درس خارج نشود.

—            آخرين نكته درباره ي تعداد هدف هايي است كه براي هر واحد بايد نوشت.

—            هدف هاي زياد ممكن است به اين تصور بيانجامد كه نتيجه ي يادگيري بي اهميت است. از سوي ديگر، هدف هاي كم ممكن است موجب ابهام شود و نتواند همانند وقتي هدف ها كافي است يادگيرنده را هدايت كند.

—            « تعداد مناسب هدف ها» به عوامل بسياري بستگي دارد، ولي شايد بيش از هر چيز به هدف تدريس و سطح يادگيرندگان وابسته باشد.  

—            فهرست برخي از فعل هاي رفتاري

—            اصلاح كردن، پرسيدن، تبديل كردن، مقايسه كردن،نتيجه گيري كردن، تصميم گرفتن، توضيح دادن، انتخاب كردن، مشخّص كردن، تعريف كردن، جوركردن، منظّم كردن، شركت كردن، ملاقات كردن، صحبت كردن، داوطلب شدن،تشكّر كردن، بحث كردن، همكاري كردن، مخالفت كردن، نوشتن، ترجمه كردن، خلاصه كردن، اظهار داشتن، بيان كردن، علامت گذاري كردن، تقسيم كردن، نقشه كشيدن، نقل كردن، كاوش كردن، زمزمه كردن، تمرين كردن، نمايش دادن، پاسخ دادن، شمردن، جمع كردن، نمودار كشيدن، تخمين زدن، ضرب كردن، حمل كردن، شنا كردن، شكل دادن، نقّاشي كردن، رسم كردن، توجّه كردن.